De Technoloog | BNR

Wat als je een cel niet aanpast, maar helemaal zelf opbouwt vanaf het begin? In laboratoria wordt gewerkt aan kunstmatige cellen, opgebouwd uit biologische bouwstenen en ontworpen voor één specifieke taak. We begrijpen het nog niet, en juist dat maakt de ambitie zo groot.
Want er zit nog een verrassend gat in onze kennis. De biotechnologie past al jaren succesvol levende cellen aan, maar hoe zo'n cel precies werkt, hoe al die bouwstenen samen tot één resultaat komen, begrijpen we nog steeds niet. In de praktijk blijft de cel een blackbox.
Zelf een cel opbouwen is daarom zowel een fundamentele zoektocht naar hoe leven werkt, als de opmaat naar een compleet nieuwe manier van produceren. Nature is our next technology. En dat is niet voor niks. Kunstmatige cellen kunnen straks ook buiten het lab aan de slag, en kunnen bijvoorbeeld worden ingezet om plastic in het milieu af te breken of een giftige stof in het menselijk lichaam.
Nederland wordt internationaal erkend als een van de weinige plekken waar al bijna tien jaar gecoördineerd en fundamenteel onderzoek plaatsvindt. Toch moet er nu gehandeld worden, willen we dat die voorsprong blijft bestaan. Volgens Marileen Dogterom, hoogleraar Bionanoscience aan de TU Delft, heeft Europa als geheel goede coördinatie nodig, wil het voorop blijven lopen op landen als de Verenigde Staten en China. Dogterom wil kosten wat het kost voorkomen dat er patenten komen en toepassingen worden weggekocht. De technologie moet voor iedereen beschikbaar blijven.
Ben van der Burg en Daniël Mol gaan in gesprek met Marileen Dogterom, hoogleraar Bionanoscience aan de TU Delft. We duiken in de ontwikkeling van kunstmatige cellen, horen wat de toekomstdromen zijn - zodra deze technologie bestaat - en bespreken tot slot hoe we de koppositie vast kunnen houden. Je hoort het allemaal in deze nieuwe aflevering van De Technoloog.
Reacties en ideeën zijn altijd welkom via technoloog@bnr.nl
Gast
Marileen Dogterom
Video
www.youtube.com/@bnrtech
Over De Technoloog
Mark Beekhuis en Ben van der Burg gaan in gesprek met spraakmakende experts over technologische ontwikkelingen en de impact op onze samenleving. Want technologie is overal om ons heen, in onze broekzak en soms zelfs op ons hoofd. Van AI naar ruimtevaart, van chips naar het metaverse en van mobiele telefonie naar ICT-recht. In een open en vooral nieuwsgierig gesprek krijgt de luisteraar samen met Mark en Ben een razend interessant mini-college.
Over de makers
Mark Beekhuis (1969) is presentator, journalist, radio- en podcastmaker met een focus op wetenschap, politiek en technologie. Hij won de eerste Dutch Podcast Award in de categorie Nieuws met Newsroom en maakte de afgelopen jaren onder meer de serie De Kwestie Wolf en de Nieuws Top 150. Daarnaast presenteert hij wekelijks de podcasts Studio Den Haag en De Technoloog. Ook kun je hem kennen van zijn vele bijdrages op BNR Nieuwsradio.
Ben van der Burg (1968) is presentator en tech commentator. Buiten het winnen van de eerste Dutch Podcast Award in de categorie Technologie won hij nooit iets, hij werd altijd tweede. Naast de Technoloog presenteert hij De Grote Tech Show op BNR en je kent hem wellicht van media bijdrages op BNR Nieuwsradio of TV.
Rosanne Peters is techredacteur en maakt De Grote Tech Show en De Technoloog. Sinds 2025 doet ze redactie- en productiewerk en is zij te horen in de Tech Update tijdens De Ochtend- en Avondspits.
Daniël Mol is redacteur van De Technoloog. Hij voegde zich in 2021 bij het team en is ook redacteur van de Cryptocast en De Grote Tech Show.


See omnystudio.com/listener for privacy information.

Europa dreigt de AI-race te verliezen en een speelbal te worden tussen de Verenigde Staten en China. Dat is de harde conclusie van Europe 2031, het scenariorapport waarmee de Arq Foundation een dystopisch beeld schetst van een continent dat klem komt te zitten. Het is nu al geen ver toekomstbeeld meer. Twee dagen nadat Europe 2031 verscheen, kwam de Verenigde Staten daadwerkelijk met een exportverbod op enkele AI-modellen, precies zoals in het scenario wordt voorspeld.
De belangrijkste reden dat Europa achterblijft is het gebrek aan politieke wil. Volgens Daan Juijn, co-auteur en Director of Research bij de Arq Foundation, missen we het gevoel van urgentie. Europa moet het tempo omhoog gooien en deze technologie niet behandelen als gadget, maar als een industriële revolutie die we dreigen te verliezen.
In het scenario wordt 2029 gezien als kantelpunt: de vraag naar AI-chips overstijgt dan het aanbod, er zijn te weinig AI-chips om iedereen te voorzien. Met zo'n tachtig procent van de wereldwijde datacenters in de Verenigde Staten, kan Washington besluiten Europa de toegang tot AI-modellen en chips te ontzeggen. Europa gaat daarmee ineens een flinke sprong achteruit. Europa moet daarom nú handelen. Zet in op digitale infrastructuur en bouw grote datacenters op Europese bodem, ook voor Amerikaanse partijen. Zo ontstaat tóch een onderhandelingspositie. Volgens Daan Juijn heeft Europa de mogelijkheid op dit vlak flink op te schroeven, mocht de politieke wil er zijn.
Ben van der Burg en Daniël Mol gaan in deze aflevering in gesprek met Daan Juijn over het mogelijke toekomstbeeld dat Europa te wachten staat. Wat gebeurt er op zowel geopolitiek als economisch vlak als Europa stil blijft staan? En wat kan Europa concreet doen om überhaupt deel te nemen aan deze heuse AI-race? Je hoort het allemaal in deze nieuwe aflevering van De Technoloog.
Reacties en ideeën zijn altijd welkom via technoloog@bnr.nl
Gast
Daan Juijn
Video
www.youtube.com/@bnrtech
Over De Technoloog
Mark Beekhuis en Ben van der Burg gaan in gesprek met spraakmakende experts over technologische ontwikkelingen en de impact op onze samenleving. Want technologie is overal om ons heen, in onze broekzak en soms zelfs op ons hoofd. Van AI naar ruimtevaart, van chips naar het metaverse en van mobiele telefonie naar ICT-recht. In een open en vooral nieuwsgierig gesprek krijgt de luisteraar samen met Mark en Ben een razend interessant mini-college.
Over de makers
Mark Beekhuis (1969) is presentator, journalist, radio- en podcastmaker met een focus op wetenschap, politiek en technologie. Hij won de eerste Dutch Podcast Award in de categorie Nieuws met Newsroom en maakte de afgelopen jaren onder meer de serie De Kwestie Wolf en de Nieuws Top 150. Daarnaast presenteert hij wekelijks de podcasts Studio Den Haag en De Technoloog. Ook kun je hem kennen van zijn vele bijdrages op BNR Nieuwsradio.
Ben van der Burg (1968) is presentator en tech commentator. Buiten het winnen van de eerste Dutch Podcast Award in de categorie Technologie won hij nooit iets, hij werd altijd tweede. Naast de Technoloog presenteert hij De Grote Tech Show op BNR en je kent hem wellicht van media bijdrages op BNR Nieuwsradio of TV.
Rosanne Peters is techredacteur en maakt De Grote Tech Show en De Technoloog. Sinds 2025 doet ze redactie- en productiewerk en is zij te horen in de Tech Update tijdens De Ochtend- en Avondspits.
Daniël Mol is redacteur van De Technoloog. Hij voegde zich in 2021 bij het team en is ook redacteur van de Cryptocast en De Grote Tech Show.


See omnystudio.com/listener for privacy information.

Driemaal meer licht, betekent driemaal betere foto's. eyeo is erin geslaagd om beeldsensoren zodanig te verbeteren dat men nu al voor hun technologie in de rij staan. De spinoff van Imec haalde onlangs nog 40 miljoen euro op om hun beeldsensoren verder te ontwikkelen. Zijn de tijden van gebrekkige foto's in het donker straks echt voorbij?
Vandaag de dag verliezen camera's zo'n 70 procent aan het binnenvallende licht. Door de kleurenfilters die de afgelopen 50 jaar in onze chips zitten, worden bepaalde kleuren eruit gefilterd. Dat resulteert in minder kwaliteit. Door de ontwikkelingen in de fotonica gooit eyeo het nu over een hele andere boeg. Met hun Nanophotonic Color Splitting technologie wordt elke kleur specifiek opgevangen op de chip en gaat het licht niet meer verloren.
Door deze technologie kunnen beveiligingscamera's 's nachts bijvoorbeeld meer zien, en kan de volgende generatie VR-brillen een stuk kleiner. Ook de frontcamera op je smartphone zou voortaan achter het glas geplaatst kunnen worden, omdat er anders wordt omgegaan met het licht. Toch zal eyeo wereldwijde spelers moeten overtuigen van het feit dat de kwaliteit straks ook op grote schaal overeind blijft.
Want eyeo droomt groot, en wil hun technologie straks in álle beeldsensoren. Hoe gaat eyeo het hoofd bieden aan de enorme concurrentie? En zijn de risico's niet tóch te groot? Ben van der Burg en Daniel Mol gaan in gesprek met Jeroen Hoet, ceo van eyeo.
Reacties en ideeën zijn altijd welkom via technoloog@bnr.nl
Gast
Jeroen Hoet
Video
www.youtube.com/@bnrtech
Over De Technoloog
Mark Beekhuis en Ben van der Burg gaan in gesprek met spraakmakende experts over technologische ontwikkelingen en de impact op onze samenleving. Want technologie is overal om ons heen, in onze broekzak en soms zelfs op ons hoofd. Van AI naar ruimtevaart, van chips naar het metaverse en van mobiele telefonie naar ICT-recht. In een open en vooral nieuwsgierig gesprek krijgt de luisteraar samen met Mark en Ben een razend interessant mini-college.
Over de makers
Mark Beekhuis (1969) is presentator, journalist, radio- en podcastmaker met een focus op wetenschap, politiek en technologie. Hij won de eerste Dutch Podcast Award in de categorie Nieuws met Newsroom en maakte de afgelopen jaren onder meer de serie De Kwestie Wolf en de Nieuws Top 150. Daarnaast presenteert hij wekelijks de podcasts Studio Den Haag en De Technoloog. Ook kun je hem kennen van zijn vele bijdrages op BNR Nieuwsradio.
Ben van der Burg (1968) is presentator en tech commentator. Buiten het winnen van de eerste Dutch Podcast Award in de categorie Technologie won hij nooit iets, hij werd altijd tweede. Naast de Technoloog presenteert hij De Grote Tech Show op BNR en je kent hem wellicht van media bijdrages op BNR Nieuwsradio of TV.
Rosanne Peters is techredacteur en maakt De Grote Tech Show en De Technoloog. Sinds 2025 doet ze redactie- en productiewerk en is zij te horen in de Tech Update tijdens De Ochtend- en Avondspits.
Daniël Mol is redacteur van De Technoloog. Hij voegde zich in 2021 bij het team en is ook redacteur van de Cryptocast en De Grote Tech Show.


See omnystudio.com/listener for privacy information.

Hoeveel invloed kan AI hebben op de rechtspraak, zonder dat het haar menselijke kant verliest? Net als in veel andere sectoren wordt AI veelvuldig gebruikt, al is dat voorlopig vooral achter de schermen. Van het plannen van zittingen en het doorzoeken van jurisprudentie tot het samenvatten van dossiers: de technologie belooft efficiëntie, maar roept tegelijkertijd fundamentele vragen op over vertrouwen, transparantie en de kernprincipes van onze rechtsstaat.
Wereldwijd experimenteren rechtbanken met systemen die jurisprudentie doorzoeken, dossiers samenvatten en administratieve processen versnellen. Het betekent vaak efficiënter werken, maar brengt tegelijkertijd ook nieuwe risico's met zich mee. Want wie is verantwoordelijk als er fouten worden gemaakt? En wat gebeurt er als AI gaat hallucineren en deze data in het systeem belandt?
Een van de belangrijkste vragen is waar de grens ligt. Zal AI ooit zelf vonnissen gaan schrijven? Het is verre toekomstmuziek, maar zeker niet uitgesloten. Universitair hoofddocent Informatierecht aan de Universiteit van Amsterdam Els de Busser stelt een harde grens: AI gaat nooit een rechter vervangen. Maar hoe ver zal het AI-gebruik uiteindelijk gaan?
In deze aflevering bespreken Ben van der Burg en Mark Beekhuis hoe AI het werk van rechters verandert, hoe de technologie een steeds grotere rol krijgt en wat Nederland kan leren van experimenten in het buitenland.
Reacties en ideeën zijn altijd welkom via technoloog@bnr.nl
Gast
Els de Busser
Video
www.youtube.com/@bnrtech
Over De Technoloog
Mark Beekhuis en Ben van der Burg gaan in gesprek met spraakmakende experts over technologische ontwikkelingen en de impact op onze samenleving. Want technologie is overal om ons heen, in onze broekzak en soms zelfs op ons hoofd. Van AI naar ruimtevaart, van chips naar het metaverse en van mobiele telefonie naar ICT-recht. In een open en vooral nieuwsgierig gesprek krijgt de luisteraar samen met Mark en Ben een razend interessant mini-college.
Over de makers
Mark Beekhuis (1969) is presentator, journalist, radio- en podcastmaker met een focus op wetenschap, politiek en technologie. Hij won de eerste Dutch Podcast Award in de categorie Nieuws met Newsroom en maakte de afgelopen jaren onder meer de serie De Kwestie Wolf en de Nieuws Top 150. Daarnaast presenteert hij wekelijks de podcasts Studio Den Haag en De Technoloog. Ook kun je hem kennen van zijn vele bijdrages op BNR Nieuwsradio.
Ben van der Burg (1968) is presentator en tech commentator. Buiten het winnen van de eerste Dutch Podcast Award in de categorie Technologie won hij nooit iets, hij werd altijd tweede. Naast de Technoloog presenteert hij De Grote Tech Show op BNR en je kent hem wellicht van media bijdrages op BNR Nieuwsradio of TV.
Rosanne Peters is redacteur van De Technoloog. Sinds 2025 doet ze de redactie van zowel De Technoloog als De Grote Tech Show en is zij te horen in de Tech Update tijdens De Ochtend- en Avondspits.
Daniël Mol is redacteur van De Technoloog. Hij voegde zich in 2021 bij het team en is ook redacteur van de Cryptocast en De Grote Tech Show.


See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wat als onze kennis, onze kennis niet meer is? AI belooft de wetenschap sneller, slimmer en beter te maken. AI is hier nu al niet meer weg te denken en helpt met het doorgronden van enorme datasets, tot het begrijpen van klimaatverandering. Maar wat als het gebruik van AI de wetenschap fundamenteel verandert? Is het dan nog wel wetenschap?
Die lastige vragen stelt Ben Zevenbergen voor zijn onderzoek aan Stanford University. Want als de ontwikkeling van onze kennis straks niet meer binnen onze controle ligt, wat gebeurt er dan? Als onderzoeker en AI-ethicus probeert hij antwoorden te vinden op de gevolgen van technologisering van de wetenschap.
De één vindt dat basis principes wetenschappers moeten sturen, maar dat deze wél geherinterpreteerd mogen worden met de tijd. De ander blijft van mening dat wetenschap niet sneller kan en dat de mens alles moet blijven begrijpen. Want dát er kernprincipes in het gedrang komen, dat is duidelijk. Neem alleen al reproduceerbaarheid, dat door continue nieuwe versies van AI-modellen al onmogelijk wordt maakt. Dwingt deze koers ons dan ook de wetenschap te herdefiniëren?
Ben van der Burg en Mark Beekhuis gaan het gesprek aan met Ben Zevenbergen over wat wetenschap in de kern is, hoe je dat beschermt en óf de mens de controle wel kan behouden. Is er een ultieme balans te vinden? Je hoort het allemaal in deze nieuwe aflevering van De Technoloog.
Reacties en ideeën zijn altijd welkom via technoloog@bnr.nl
Gast
Ben Zevenbergen
Video
www.youtube.com/@bnrtech
Over De Technoloog
Mark Beekhuis en Ben van der Burg gaan in gesprek met spraakmakende experts over technologische ontwikkelingen en de impact op onze samenleving. Want technologie is overal om ons heen, in onze broekzak en soms zelfs op ons hoofd. Van AI naar ruimtevaart, van chips naar het metaverse en van mobiele telefonie naar ICT-recht. In een open en vooral nieuwsgierig gesprek krijgt de luisteraar samen met Mark en Ben een razend interessant mini-college.
Over de makers
Mark Beekhuis (1969) is presentator, journalist, radio- en podcastmaker met een focus op wetenschap, politiek en technologie. Hij won de eerste Dutch Podcast Award in de categorie Nieuws met Newsroom en maakte de afgelopen jaren onder meer de serie De Kwestie Wolf en de Nieuws Top 150. Daarnaast presenteert hij wekelijks de podcasts Studio Den Haag en De Technoloog. Ook kun je hem kennen van zijn vele bijdrages op BNR Nieuwsradio.
Ben van der Burg (1968) is presentator en tech commentator. Buiten het winnen van de eerste Dutch Podcast Award in de categorie Technologie won hij nooit iets, hij werd altijd tweede. Naast de Technoloog presenteert hij De Grote Tech Show op BNR en je kent hem wellicht van media bijdrages op BNR Nieuwsradio of TV.
Rosanne Peters is redacteur van De Technoloog. Sinds 2025 doet ze de redactie van zowel De Technoloog als De Grote Tech Show en is zij te horen in de Tech Update tijdens De Ochtend- en Avondspits.
Daniël Mol is redacteur van De Technoloog. Hij voegde zich in 2021 bij het team en is ook redacteur van de Cryptocast en De Grote Tech Show.

See omnystudio.com/listener for privacy information.